Bir yazılım projesi nasıl ilerler? Keşiften teslime adımlar

Bir yazılım projesinin nasıl ilerleyeceğini baştan bilmek, hem beklentiyi hem bütçeyi korur. Ben projeleri dört aşamada yürütüyorum; her aşamanın bir çıktısı var.

1. Keşif

İşinizi ve bugünkü düzeninizi dinlerim: siparişler nasıl geliyor, veri nerede duruyor, hangi program kullanılıyor, en çok zaman nerede kayboluyor. Çıktı, bir süreç özeti ve cevabı henüz bilinmeyen sorular listesidir. Bu aşamada bazen işin hazır bir yazılımla çözülebileceğini de söylerim.

2. Kapsam ve teklif

Yapılacakları, yapılmayacakları ve ödeme planını yazılı hâle getiririm. Kapsam dışı işlerin ayrıca yazılması önemlidir; çünkü sonradan çıkan "bunu da yapalım" isteklerini adil şekilde yönetmeyi sağlar. Çıktı, yazılı teklif ve sözleşmedir.

3. Aşamalı geliştirme

Projeyi küçük parçalara bölerim. Her parçanın sonunda çalışan bir sürüm teslim eder, gösterir ve geri bildirimle devam ederim. Böylece yanlış anlaşılma ilk haftada ortaya çıkar, son haftada değil.

4. Teslim ve bakım

Kullanım bilgisini, erişimleri ve dokümanları devrederim. Sistemin sunucusu, yedeği ve izlemesi konusunda ne yapılacağını teklifte yazarım. İsterseniz aylık bakım ve destekle devam edilir.

Neden aşamalı teslim?

Alternatifi, her şeyi tek seferde teslim etmek (büyük patlama). Kaynakların ortak uyarısı, bu yaklaşımın en zor işi sona bıraktığı ve aylar sonra karşınıza ihtiyaçla uyuşmayan bir yazılım çıkarabildiği: ne kadar geç teslim edilirse yanlış anlaşılmanın bedeli o kadar büyür (BCS, Incremental Delivery). Erken teslim, varsayımları gerçek kullanıcıyla sınamayı sağlar; müşteriler de ne istediklerini çoğu zaman bir şeyi görünce anlar.

Aşamalı teslimin bedelsiz olmadığını da söylemek gerekir: geçici iskele ve ara durumlar için ek emek harcanır. Hangi yöntemin uygun olduğu, işin ne kadar geri bildirim ve değişiklik gerektireceğine bağlıdır (Waterloo proje yönetimi rehberi). Bayi portalı ve ERP gibi çok kişinin kullandığı sistemlerde ben aşamalı yolu seçiyorum.

Projelerde en sık karşılaştığım durumlar

• Yanlış anlaşılma çoğunlukla ilk ekranı gösterdiğimde ortaya çıkıyor. Bu yüzden ilk sunumu erkene alıyorum.
• "Bunu da ekleyelim" isteği normal. Sorun isteğin kendisi değil, kapsamla birlikte yazılı konuşulmaması.
• Muhasebe, kargo ve sanal POS erişim bilgilerinin geç gelmesi takvimi en çok kaydıran şey. Kod yazmaktan daha çok.
• Teslimde doküman bırakmak yetmiyor. Kullanıcıyla bir kez birlikte ekranları gezmek, sonradan gelen soruların çoğunu önlüyor.

Sizden beklenenler

• Karar verici bir kişinin aşama sonlarında erişilebilir olması.
• Mevcut sistemlere (muhasebe, kargo, sanal POS) erişim bilgilerinin zamanında verilmesi.
• Geri bildirimin yazılı ya da toplantıda net verilmesi.

Özel yazılım hizmetimizde bu aşamaların hepsi yazılı olarak ilerler.